Założenie fundacji krok po kroku

1. Cel, majątek i decyzja o działalności gospodarczej

   przed notariuszem · art. 1

   Zanim powstanie pierwszy dokument, ustalam z fundatorem trzy rzeczy. Cel – na tyle szeroki, żeby fundacja nie musiała zmieniać statutu przy każdym nowym projekcie, i na tyle konkretny, żeby sąd i minister wiedzieli, czemu fundacja służy. Majątek, który fundator przekaże. I to, czy fundacja będzie prowadzić działalność gospodarczą.

   Cel musi być zgodny z podstawowymi interesami Rzeczypospolitej Polskiej i społecznie lub gospodarczo użyteczny. Ustawa podaje przykłady: ochrona zdrowia, rozwój gospodarki i nauki, oświata i wychowanie, kultura i sztuka, opieka i pomoc społeczna, ochrona środowiska oraz opieka nad zabytkami (art. 1). Od sformułowania celu zależy też, czy dochód fundacji będzie zwolniony z CIT (więcej).

2. Oświadczenie o ustanowieniu fundacji

   notariusz · art. 3

   Fundator składa oświadczenie w formie aktu notarialnego, chyba że ustanawia fundację w testamencie (art. 3 ust. 1). Oświadczenie wskazuje cel fundacji i majątek przeznaczony na jego realizację (art. 3 ust. 2). Majątkiem mogą być pieniądze, papiery wartościowe, rzeczy ruchome i nieruchomości (art. 3 ust. 3).

   Ustawa nie określa minimalnej kwoty. Jeśli fundacja ma prowadzić działalność gospodarczą, na tę działalność musi przypadać co najmniej 1000 zł (art. 5 ust. 5). Koszt aktu notarialnego ustala notariusz według przepisów o taksie notarialnej.

3. Statut

   art. 5 i 6

   Statut ustala fundator (art. 5 ust. 1) albo osoba fizyczna lub prawna, którą do tego upoważni (art. 6). Ustawa nie wymaga dla statutu aktu notarialnego – fundator podpisuje go na piśmie, zwykle tego samego dnia co akt.

   To najważniejszy dokument fundacji. Ustawa reguluje niewiele, więc o tym, kto powołuje zarząd, kto może zmienić cel i co stanie się z majątkiem po likwidacji, decyduje statut. Co musi zawierać statut

4. Pierwszy zarząd i wskazanie ministra

   art. 5 ust. 2 i art. 10

   Fundator powołuje pierwszy zarząd w sposób przewidziany w statucie. Członkowie zarządu składają zgody na powołanie i podają adresy do doręczeń – sąd rejestrowy tego wymaga. Zarząd kieruje działalnością fundacji i reprezentuje ją na zewnątrz (art. 10).

   Fundator wskazuje też ministra właściwego ze względu na cele fundacji (art. 5 ust. 2). To ten minister będzie co roku otrzymywał sprawozdanie z działalności i może żądać przed sądem uchylenia uchwał zarządu (art. 12–14). Gdy cele fundacji dotyczą zakresu kilku ministrów, sąd zawiadamia o wpisie tego, z którego zakresem wiążą się jej główne cele (art. 9 ust. 3).

5. Wniosek do Krajowego Rejestru Sądowego

   sąd rejonowy – sąd rejestrowy · art. 7 i 9

   Fundacja podlega obowiązkowemu wpisowi do KRS (art. 7 ust. 1). Fundacja bez działalności gospodarczej trafia do rejestru stowarzyszeń, innych organizacji społecznych i zawodowych, fundacji oraz samodzielnych publicznych zakładów opieki zdrowotnej. Fundacja, która ma prowadzić działalność gospodarczą – także do rejestru przedsiębiorców.

   Wniosek fundacji bez działalności gospodarczej można złożyć na papierze albo elektronicznie. Wniosek obejmujący rejestr przedsiębiorców składa się wyłącznie elektronicznie, przez Portal Rejestrów Sądowych. Opłata sądowa wynosi 250 zł, a przy jednoczesnym wpisie do rejestru przedsiębiorców 500 zł.

   Sąd sprawdza, czy czynności podjęła uprawniona osoba, czy są ważne oraz czy cel i statut są zgodne z prawem (art. 9 ust. 1). O wpisie zawiadamia ministra i starostę, przesyłając im statut (art. 9 ust. 2). Wpis trwa zwykle od kilku tygodni do kilku miesięcy – zależnie od sądu i od tego, czy wniosek wymaga uzupełnień.

6. Po wpisie: majątek, CRBR, rachunek

   pierwsze 14 dni

   Z chwilą wpisu fundacja ma osobowość prawną (art. 7 ust. 2), a numery REGON i NIP nadawane są przy rejestracji w KRS. Fundator przekazuje fundacji majątek wskazany w akcie – w praktyce po wpisie, bo dopiero wtedy fundacja istnieje jako osoba prawna i może otworzyć rachunek bankowy.

   Na zgłoszenie informacji o beneficjentach rzeczywistych do Centralnego Rejestru Beneficjentów Rzeczywistych zarząd ma 14 dni od wpisu do KRS. W fundacji są to najczęściej członkowie zarządu, a czasem także fundator. Zgłoszenie jest bezpłatne, a za jego brak grozi kara pieniężna.

7. Status organizacji pożytku publicznego – najwcześniej po dwóch latach

   ustawa o działalności pożytku publicznego i o wolontariacie

   Status OPP może uzyskać fundacja, która prowadzi działalność pożytku publicznego co najmniej od dwóch lat i ma odpowiednio zbudowany statut. Jeśli fundacja ma kiedyś o ten status zabiegać, statut warto od początku przygotować tak, żeby później nie trzeba go było przebudowywać. Warunki statusu OPP

Stan prawny: 9 listopada 2026 r. Tekst ma charakter informacyjny i nie jest poradą prawną w indywidualnej sprawie.