Fundacja rodzinna – pytania, które słyszę najczęściej

Fundacja w organizacji powstaje w dniu podpisania aktu założycielskiego u notariusza. Na wpis do rejestru czeka się dziś wiele miesięcy – w 2026 r. nawet ponad rok. Przygotowanie dokumentów zajmuje zwykle od dwóch do sześciu tygodni. Szczegóły

Fundusz założycielski musi wynosić co najmniej 100 000 zł (art. 17 ustawy). Ze względu na stałe koszty – księgowość, organy, audyt – fundacja zaczyna mieć ekonomiczny sens przy majątku liczonym w milionach złotych.

Tak. Fundator może być beneficjentem swojej fundacji. Świadczenia dla niego korzystają ze zwolnienia z PIT, a fundacja płaci od nich CIT tak jak od każdego świadczenia.

Tak, i w wielu fundacjach na początku tak jest. Warto jednak od razu zaplanować, kto zastąpi fundatora w zarządzie i kto przejmie jego uprawnienia, gdy fundatora zabraknie (art. 13 ust. 2). Więcej o statucie

Nie bezpośrednio. Fundacja może prowadzić działalność gospodarczą tylko w zakresie z art. 5 ustawy – najem, udziały w spółkach, inwestycje, pożyczki dla spółek i beneficjentów. Dochód z innej działalności jest opodatkowany stawką 25%. Firmę prowadzi spółka, której wspólnikiem jest fundacja. Szczegóły

Jeden albo więcej. Kilku fundatorów wykonuje swoje prawa wspólnie, chyba że statut stanowi inaczej. Najczęściej fundatorami są małżonkowie albo rodzeństwo, które razem prowadzi firmę.

Tak. Oświadczenie o ustanowieniu fundacji można złożyć w testamencie notarialnym (art. 22). Fundusz założycielski wnosi się wtedy w ciągu dwóch lat od wpisu do rejestru (art. 21 pkt 5), a fundację zgłasza do rejestru zarząd. To rozwiązanie dla osób, które chcą zachować pełną kontrolę za życia, kosztem mniejszej pewności, że wszystko zadziała po śmierci.

Tak, w trybie, który określa sam statut – to jeden z jego obowiązkowych elementów (art. 26 ust. 2). Dlatego tak ważne jest, kto będzie mógł zmieniać statut po śmierci fundatora i czego zmienić nie będzie wolno.

Przed przyszłymi – w dużej mierze tak. Przed istniejącymi – nie: fundacja odpowiada solidarnie z fundatorem za jego zobowiązania sprzed jej ustanowienia – do wartości wniesionego przez niego mienia (art. 8 i 9) – a wierzyciel może skorzystać ze skargi pauliańskiej. Szczegóły

Nie. Fundusz założycielski wniesiony w ciągu dziesięciu lat przed śmiercią fundatora dolicza się do spadku przy obliczaniu zachowku. Można natomiast zawrzeć umowę o zrzeczenie się prawa do zachowku albo zaprojektować świadczenia tak, by zaliczały się na zachowek. Szczegóły

Tak. Fundatorem może być każda osoba fizyczna z pełną zdolnością do czynności prawnych, beneficjentem – każda osoba fizyczna albo organizacja pozarządowa. Trzeba jednak sprawdzić, jak świadczenia z polskiej fundacji opodatkuje kraj zamieszkania beneficjenta.

Prowadzi go jeden sąd dla całej Polski – Sąd Okręgowy w Piotrkowie Trybunalskim (art. 4 ust. 2). Od 29 lipca 2026 r. podstawowe dane są dostępne przez internet, a o odpisy można wnioskować e-mailem. Ministerstwo Sprawiedliwości zapowiada przeniesienie rejestru do KRS, ale bez terminu.

Wtedy w 2027 r. obowiązują dzisiejsze zasady: 15% CIT od świadczeń, bez dwuletniej karencji, z obecnymi zasadami najmu. Sejm może odrzucić weto większością 3/5 głosów. Aktualny stan

Nie. Prowadzę fundacje z całej Polski. Rozmowy mogą odbywać się zdalnie, akt podpisujesz u notariusza w dowolnym mieście, a rejestr i tak jest jeden – w Piotrkowie Trybunalskim.